PANDEMİ BİTMEDİ (11 Nisan 2022)

Pandemi Gündemi

Koca, yaptığı paylaşımda “Fahrettin Koca’yı tanımadığımız günlere dönüyoruz 🙂 Bugünkü vaka sayısı: 5 bin 609” ifadelerini kullandı. Oysa pandemi bitti diyeli çok oldu Koca’nın. Salgın kontrolüne yönelik hemen herşey rafa kaldırılmış durumda. Önelenebilir ölümlerin hasamesi bile okunmuyor. Sosyal cinayet olarak tanımladığımız Covid-19 ölümleri gündem olmaktan da hızla uzaklaştı. İnat olsun bu belleği canlı tutmaya devam edeceğiz…

***

Halk Sağlığı Uzmanları Derneği (HASUDER) Bulaşıcı Hastalıklar Çalışma Grubu ‘’Covid-19 Pandemisinde Güncel Durum ve Öneriler’’ raporunu kamuoyu ile paylaştı Raporda şu yazılar yer alıyor:

• Covid-19 Pandemisinde Dünyada Güncel Durum
• Ülkemizde Covid-19 Pandemisinde Güncel Durum
• Covid-19 Aşıları ve Bağışıklamada Güncel Durum
• Dünya Sağlık Örgütünün Covid-19 Pandemisinin Kontrol ve Önlenmesinde Öneriler
• Ülkemizde Covid-19 Pandemisinin Kontrolü İçin Yapılanlar ve Yapılması Gerekenler
• Toplum ve Sağlık Yöneticilerine Yönelik Öneriler

Raporda, ‘’ Omicron varyantının yüksek bulaşıcılığı ve aşılardan kısmen kaçabilmesi nedeni ile Ocak piki bugüne kadarki en yüksek pik olarak kayıtlara geçmiştir. Mart ayında izlenen daha küçük ölçekli olgu artışı ise, BA.2 varyantı ile ilgili olduğu bildirilmektedir. Bu varyant neredeyse kızamık kadar bulaşıcıdır ve çok sayıda insanı hızla enfekte etmektedir. Bu kadar çok olgu olunca doğal olarak kırılgan ve riskli gruplarda da vaka ve ölüm sayılarında artış yaptığı tahmin edilmektedir. Bu da bir kez daha riskli grupların aşılanmasının önemini ortaya koymaktadır. Erken dönemdeki veriler de bunu desteklemektedir’’ deniyor. 

Pandeminin Seyri

Düşüşe geçse de pandemi hala devam ediyor. Omicron varyantının yarattığı patlama ile küresel düzeyde toplam vaka sayısı 500 milyona yaklaşırken Covid-19 nedeniyle hayatını kaybedenlerin sayısı ise 6 milyon 203 bine yükseldi.   Aktif hasta sayısı 45 milyonun altına indi.

Dünya genelinde yeni vaka sayısı azalış eğilimini devam ettirdi. Bununla birlikte hala Asya ve Avrupa kıtasında vaka sayısı hala yüksek seyrediyor. Son 24 saatte yeni vaka sayısı 640 bine kadar düştü, Covid-19’a bağlı ölüm sayısı ise 1 bin 686 kişiye yükseldi. Ülkelere göre vaka sayısı şöyle: Güney Kore (194.5 bin), Fransa (107.7 bin),  İtalya (53.3 bin), Japonya (52.2 bin), Almanya (45.2 bin) ve Avustralya (45 bin).

Türkiye’de ise vaka sayısındaki düşüş eğilimi devam etti. Son 24 saatte yeni vaka sayısı 5 bin 609 kişiye Covid-19 tanısı kondu. Covid-19 nedeniyle hayatını kaybedenlerin sayısı ise 32 kişi.  Toplam vaka sayısı 14 milyon 960 bine yaklaşırken, toplam can kaybı ise  98 bin 409 kişiye yükseldi. Test yaptırma konusunda gevşemeler, test sayısına yansıdı. Günlük PCR testi sayısı 172 bine indi. Vaka sayısında azalma aktif hasta sayısına da yansıdı. Resmi istatistiklere göre 210 binin altına indi.

***

HASUDER Covid-19 Pandemisinde Güncel Durum Raporunda gerçek vaka sayısının çok daha fazla olduğunu ortaya koydu.

Şekil 1. Türkiye’nin Dünya Sağlık Örgütüne (DSÖ) bildirdiği günlük yeni olgu sayılarından DSÖ’nün çizdiği salgın eğrisi (gri, sağ eksende günlük maks.111 bin) (4) ile, batıdaki bir ilimizde üçüncü basamak bir hastanede tespit edilen günlük yeni olgu sayılarından çizilen salgın eğrisinin (kırmızı, sol eksen, günlük maks.530) 15 Aralık 2020-31 Temmuz 2021 dönemi örtüştürülerek orantılandırılmış hali.

Şekil 1’de Türkiye’nin Dünya Sağlık Örgütüne (DSÖ) bildirdiği günlük yeni olgu sayılarından DSÖ’nün çizdiği salgın eğrisi (gri, sağ eksen, günlük maks. 111 bin) (1) ile, batıdaki bir ilimizde üçüncü basamak bir hastanede tespit edilen günlük yeni olgu sayılarından çizilen salgın eğrisinin (kırmızı, sol eksen, günlük maks.530) 15 Aralık 2020-31 Temmuz 2021 dönemi örtüştürülerek orantılandırılmış hali. Böylece diğer dönemlerde Türkiye’de günlük sayıların ne kadar daha fazla olabileceği, kırmızı eğrinin sağ eksende çıktığı düzeylere bakarak kabaca tahmin edilebilir, örneğin Kasım 2020’de günlük 80-100 bine veya Şubat 2022’de 300 binlere varmış olabileceği, şeklinde. Hastanede günlük yeni olguların haftanın günlerine göre periyodik iniş-çıkışlar göstermesi ve tanıya erişimde ülke geneline göre avantajlı olunma olasılığı göz önünde bulundurularak temkinli tahminlerde bulunulmuştur. Tahmini eğri, geçerlilik açısından farklı varyant ve aşı kapsayıcılık dönemlerinde Türkiye için tahmin edilen fazladan ölüm pikleriyle de tutarlı görünmektedir ve Fransa gibi verisini açık biçimde paylaşan ülkelerdeki omikron pikiyle de tutarlı gözükmektedir (HASUDER, 9 Nisan 2022).

Salgın Kontrol Önlemleri

Günlük olgu sayılarının azaldığı bu dönemde alınabilecek ek önlemler:

1. Sağlık sisteminin yanıt kapasitesinin aşıldığı omikron pikinde temaslı takibi kapsamından çıkarılan aşılılarda bu takibe yeniden başlanması ve hem aşılı hem aşısız yüksek riskli temaslıların (örneğin pozitif vakayla aynı evde yaşayanlar) karantinaya alınması ve test edildikten sonra karantinalarının sonlandırılması. Böylece bulaş daha da azalacaktır ve olası yeni bir varyantın hızla yayılması önlenebilecektir.
2. Aşısızların aşılanması, eksik aşılıların aşılarının tamamlanması, risk grubundakilerin tümünün tam aşılı olması önemlidir.

Olası yeni bir varyantın yaygınlaşması durumunda toplumda yayılmasını azaltmak için uygulanmasında yarar olan ve Avrupa’da omikron dalgası sırasında alınan ek önlemler:

1. Bulaşma riskinin arttığı kafe-restoran gibi maske indirilen mekanlara girişte aşı kontrolünün yapılması, bunun için HES koduna aşı durumunun eklenmesi. Rastgele yapılacak kontrollerde aşısız müşteri tespit edilmesi durumunda kişi başına caydırıcı bir cezanın uygulanması (Avrupa’da 1500 Avro), böylece işletmelerin bu kontrolü sahiplenmesinin sağlanması ve aşısızlarla eksik aşılıların tam aşılanmaya motive edilmesi sağlanabilir.
2. İşyerleri ve toplu taşımada bulaş riskini azaltmak için uzaktan çalışabilecek kişilerin evden çalışmalarının sağlanması.
3. Hızlı antijen testinin yaygınlaştırılması ve pozitif sonuçların kaydının yapılabilmesi (sağlık ocakları veya eczaneler aracılığıyla olabilir). (HASUDER, 9 Nisan 2022)

Not: Dünya ve Türkiye Covid-19 istatistiklerini Worldmeter sitesine göre vermeye devam ediyoruz. Her gün paylaştığımız veri bir gün önceye ait olup ülkelerin bildirimlerine göre şekilleniyor. Veriyi her gün sabit