Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ),Güney Afrika’da görülen COVID-19 varyantıyla ilgili açıklama yaptı. DSÖ’den yapılan yazılı açıklamada ilk olarak 24 Kasım’da rastlanan yeni varyantın bundan öncekilere kıyasla bulaşma oranının daha yüksek olduğu belirtildi. Güney Afrika’nın neredeyse tüm eyaletlerinde varyantın görüldüğü vurgulanan açıklamada, “Varyant çok sayıda mutasyona uğramış olmakla birlikte bu mutasyonların bazıları endişe verici” denildi. Şimdilik düşük görülme sıklığına sahip bu varyanta karşı mevcut aşıların etkili olup olmadığına ilişkin araştırmalar sürüyor.
Dünyayı yeniden alarma geçiren ve birçok ülkeye seyahat kısıtlamalarını geri getiren ‘Omicron’ varyantının semptomlarının ‘sıradışı ama hafif’ olduğu belirtildi. Varyantı ilk tespit eden Güney Afrikalı doktor Angelique Coetzee, Omicron’un yaşlılar ve aşı yaptırmamış kişiler için tehlikeli olabileceğini söyledi. Coetzee, dört kişilik bir ailenin aşırı yorgunluk başta olmak üzere bazı semptomları gösterirken pozitif çıkmaları sonrasında ülkenin aşı danışma kurulunu 18 Kasım’da uyardığını, Omicron’un da bu süreçte tespit edildiğini anlattı. Bugüne dek yeni varyanta yakalanan yaklaşık 24 hasta tespit ettiklerini belirten Coetzee, bu kişilerin çoğunluğunun genç erkekler olduğunu söyledi. Coetzee, hastaların yaklaşık yarısının aşısız olduğunu ve varyanta yakalananların hiçbirinin tat veya koku duygusunu kaybetmediğini anlatarak, “Varyant, kas ağrıları ve bir-iki gün iyi hissetmeme gibi semptomlarla, hafif bir hastalık belirtisi gösteriyor. Şu ana dek enfekte olanların tat veya koku duyularını kaybetmediklerini saptadık. Hafif bir öksürük olabiliyor. Öne çıkan semptomlar yok. Enfekte olanların bazıları evde tedavi görüyor” dedi.
Covid-19’un Omicron varyantı Avrupa’da yayılıyor. Dün Belçika’nın ardından bugün de İngiltere, Almanya ve İtalya’da yeni varyant tespit edildi görüldü. Katar Havayolları ile Doha aktarmalı olarak Güney Afrika’dan Avustralya’nın Sydney şehrine uçan 2 yolcuda Omicron varyantına rastlandı.
Covid-19’un yeni varyantının ismi Yunan alfabesindeki sıraya göre Xi olması beklenirken ‘Omicron’ olarak belirlendi. DSÖ, Xi’nin yaygın bir soyadı olması nedeniyle harf atladıklarını açıkladı.
Halk sağlığı uzmanı Nuriye Ortaylı, Omicron varyantına ilişkin olarak, “Yeni Covid varyantı yayılıyor, aşılama kampanyası başlamalı” düşüncesini dile getirdi: “Sağlık Bakanlığı iki doz aşılananların (ne kadarı iki doz Sinovac bilemiyoruz) sayısının elli milyonu geçtiğini duyurdu. Bu aşamada artık aşılanmamış kırk milyona odaklanmak, onların neden tereddüt ettiğini anlamaya çalışmak ve önlerindeki engelleri kaldırmak gerekli. Yoksa bu 40 milyon, aşılıların da bir kısmını içine alarak, virüs için bol bol yetecek bir hareket alanı. Aşı karşıtlığından ürkmekten vazgeçip aşı olmayan kesimleri ikna etmek için bir büyük kampanya düzenlenmesi gerek.” değerlendirmesini yaptı.
Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Mehmet Ceyhan, “Omicron varyantı hızla yayılıyor, kademeli mesai uygulanasına geçilmeli” uyarısını yaptı. Ceyahna, “Omicron varyantı hızla yayılıyor. Sadece Güney Afrika’daki 6 ülke ile uçuşların durdurulması problemi çözmeyecek. Ülkelerin giriş çıkışlarındaki önlemler genel anlamda artırılmalıdır. Mevcut dalgada 4 aydır vaka sayısını 20-30 binden aşağıya indiremiyoruz.” ifadesini kullandı.
İngiltere Başbakanı Boris Johnson, Güney Afrika’da Covid-19’un yeni mutasyonu Omicron’un keşfedilmesinin ardından ülke genelinde mağazalarda ve toplu taşıma araçlarında maske kullanımının yeniden zorunlu hale geleceğini ve yurtdışından gelenlere PCR testinin zorunlu olacağını aktardı.
***
Türkiye’de salgın hala kontrol altına alınamadı. Yeni vaka bildirimi yüksek hızda devam ederken, günlük can kaybı artmaya devam ediyor. Son 24 saatte yeni vaka sayısı 23 bin 759 kişi, Covid-19 nedeniyle hayatını kaybedenlerin sayısı 192 kişi. Toplam vaka sayısı 8 milyon 724 bin 400 kişiye, toplam can kaybı ise 76 bin 233 kişiye yükseldi. Günlük test sayısı 358 binin üzerinde. Aktif hasta sayısı, 390 binin altına inmiş olsa da aktif hasta yüksek hızda devam ediyor. Mevcut aktif hasta sayımız bulaş tehdidinin devam edeceğini gösteriyor.
Sağlık Bakanlığı istatistiklerine göre: 27 Kasım saat 19:00 itibariyle son 24 saatte 213 bin 492 doz aşı uygulandı. Türkiye’de bugüne kadar, 56 milyon 188 bin 582 birinci doz, 50 milyon 329 bin 638 ikinci doz, 12 milyon 102 bin 645 üçüncü doz aşı uygulandı. Toplamda 120 milyon 58 bin 425 doz COVID-19 aşısı uygulandı. 18 yaş üstü nüfusa göre birinci doz Türkiye ortalaması %90.5, ikinci doz ortalaması %81.1 oldu.
Sağlık Bakanlığı istatistikleri hala böyle vermeye ısrar etse de gerçek apaçık ortada. Yapılan aşı dozu salgını kontrol altına almaktan oldukça uzak. Üstelik hatırlatma dozu gereken nüfusta hızla artıyor. Buna bir de son Omicron varyantının hızlı yayılmasını eklediğimizde küresel düzeyde hemen her coğrafya da ayrımsız ve eşitlikçi bir aşı kampanyasının zorunlu olduğunu yüksek sesle söylemeliyiz. Aşı konusundaki bu ayrımcı ve eşitlikçi olmayan politikalar yeni varyantlarla pandeminin devamlılığında ciddi rolü olduğunu da unutmamalıyız.
***
Covid-19 vakaları yeniden artış eğilimine girdi. Farklı coğrafyalarda pandemi sık görülmeye, sık öldürmeye ve yaşamı altüst etmeye devam ediyor. Toplam vaka sayısı 261 milyon 400 bine, Covid-19 nedeniyle hayatını kaybedenlerin sayısı ise 5 milyon 213 bine yaklaştı. Aktif hasta sayısı yeniden 20 milyonu aştı. Yükselen aktif hasta sayısı bulaş tehdidinin ciddi olduğunu gösteriyor.
Küresel düzeyde hafta sonu olmasına karşın son 24 saatte 483 bin 136 kişiye Covid-19 tanısı konurken 6 bin 12 kişi Covid-19 nedeniyle hayatını kaybetti. Ülkelere göre yeni vaka sayısı şöyle: Almanya (49.3 bin), İngiltere (39.6 bin), Fransa (37.2 bin), Rusya (33.9 bin), Polonya (26.2 bin), Türkiye (23.8 bin), ABD (22.6 bin), Hollanda (22 bin), Belçika (21.8 bin), Çekya (20.3 bin), Vietnam (16.1 bin), Ukrayna (14.2 bin), İtalya (12.9 bin) ve Avusturya (11.7 bin). Hafta sonu sağlık hizmetlerine erişim, test yaptırma ve bildirimle ilgili sorunlar yaşanıyor, vaka ve ölüm sayıları göreli olarak daha düşükte kalıyor. ABD örneğinde bunu rahatlıkla izleyebiliriz. Bu durum pazartesi günleri de devam ediyor. Gerçek tablo haftanın ilerleyen günlerinde netleşiyor.
***
Hollanda Kraliyet Havayolu KLM’nin Güney Afrika’dan dün taşıdığı 600 yolcunun 61’inin Covid-19 testinin pozitif çıktığı açıklandı. Açıklamada, testi pozitif çıkan yolcuların Amsterdam Schiphol Havalimanı’na yakın bir otelde karantinaya alındığı kaydedildi. Testi negatif çıkan 539 yolcunun 5 günlük ev karantinasının ardından ikinci bir negatif test sunmaları şartıyla evlerine gönderildiği belirtildi. Hollanda hükümeti Covid-19 vakalarının yüksek seyretmesi nedeniyle yeni önlemlere başvurdu. Başbakan Mark Rutte, cuma akşamı düzenlediği basın toplantısında “Pazar gününden itibaren bütün ülke 17:00 ile 05:00 saatleri arasında kapalı olacak” dedi. Yeni önlemler doğrultusunda bu saatler arasında barlar, restoranlar, sinemalar gibi zaruri ihtiyaçların karşılanmasına hizmet etmeyen tüm işletmeler kapalı kalacak. Ülkede mesafe kuralları da sertleştirildi.
***
İsrail hükümeti, COVID-19’un Omicron varyantına karşı yeni seyahat önlemleri aldı. Alınan tedbirlere göre; yurtdışından ülkeye giden aşılı İsrailliler, PCR testi yaptıracak ardından evlerinde karantinaya girecek, üçüncü gün yaptırdıkları test negatif çıkarsa karantinadan çıkabilecek. Aşı yaptırmayanlar, test yaptırmayı kabul ederlerse bir hafta, etmezlerse 14 gün karantinada kalacak.
Seyahat tablosunda “kırmızı liste” ülkelerinden dönen İsrailliler, devletin tahsis ettiği bir otelde karantinaya girecek, girişte yaptırdığı PCR testlerinin negatif çıkması halinde ev karantinasına geçebilecek ve yedi günün ardından yine bir test yaptırarak karantinadan çıkabilecek.
***
İtalya Sağlık Bakanlığı’nın 93 can kaybının yaşandığı 1 Haziran’dan bu yana, bir günde kaydedilen en yüksek can kaybı olduğunu bildirdi.
***
Not: Dünya ve Türkiye Covid-19 istatistiklerini Worldmeter sitesine göre vermeye devam ediyoruz. Her gün paylaştığımız veri bir gün önceye ait olup ülkelerin bildirimlerine göre şekilleniyor. Veriyi her gün sabit saatte (sabah 07.00-8.00) alıyoruz.